احتمالا شما هم در مورد موادی که به شیشه جلوی اتوموبیل می
مالند و مانع از ماندن قطرات باران روی شیشه می شوند وعملا کار برف پاک کن
را میکنند، شنیده اید. اما رمز آنها در چیست؟
اصطکاک بین سطوح ناشی از چسبندگی مولکولهای دو لایه ایست
که روی هم قرار میگیرند. این چسبندگی نتیجه جذب مولکولها به یکدیگر و آزادی
نسبی پیوند شیمیایی آنها در هر کدام از دو لایه است. مهندسین شیمی راهی
یافته اند که بتوانند مولکولها را محکم کنار یکدیگر نگه دارند به طوری که
هیچ چسبندگیی با سطوح دیگر نداشته باشند و بدین ترتیب سطحی فوق لغزنده
تشکیل دهند.
ساخت این لایه های تقریبا نفوذ ناپذیر با جذب و تعبیه
مولکولها در یک «زنجیره کشیده شده» و سپس رها کردن زنجیره برای بازگشت به
شکل اولیه اش، میسر شده است. مولکولها در این لایه که کاملا قالبشان است به
دام می افتند. جن گنزر و همکارانشان از دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی
آمریکا، که با این لایه های فوق لغزنده کار کرده است، توضیح میدهد که: «ما
از پلی دی میتیل سیلوکسان استفاده کردیم، اما از هر زنجیره ای که انعطاف
پذیر باشد و بتواند اتصالهای عرضی ایجاد کند نیز می توان استفاده کرد».
دراین شیوه تولید، مهندسین توانایی کنترل وضعیت و توضیع فضایی مولکولها را
دارند. به همین دلیل تمام این مواد، به شدت پایدارند و سالها دوام دارند.
برخی از کاربردهای این مواد عبارتند از: بهبود سازگاریی
زیستی اعضای مصنوعی یا «درون- کاشتی» طبی به علت کاهش اصطکاک و جلوگیری از
واکنش با سلولهای مجاور؛ به عنوان پوشش هواپیما به صورت لایه ای ضد آب که
نیاز به یخ زدایی را از بین میبرد؛ پوشش قطعات مکانیکی، که از خراشیده شدن
و سائیدگی آنها جلوگیری میکند وهمان لایه نامرئی روی شیشه اتوموبیل شما.
