قدیمیترین بدنه های رسی در حدود
۲۲۰۰۰
سال قبل از میلاد شناسایی
شده اند. سرامیک هنری است که شروع آن در گذشته ای خیلی دور رقم زده شده است،
شاید
قبل از اختراع خط؛ ولی در حال حاضر این هنر فناوری جدیدی تلقی می شود.
تعریف سراميك:
از نظر لغوی، سرامیک به همه جامدات غیر آلی و غیر فلزی گفته
میشود.
از نظر ساختار شیمیایی، همه موادی که از مخلوط خاک رس با ماسه و
فلدسپار در دمای بالا به دست میآیند و
با توده شیشه مانندی انسجام یافته و بسیار
سخت و حل نشدنی در حلالها و تقریبا
گداز ناپذیرند سرامیک نامیده میشوند .
نقش اجزای سهگانه در سرامیک:
خاک رس: موجب نرمی و انعطاف و تشکیل ذرات بلوری سرامیک
میشود.
ماسه: ویژگی چین خوردن پس از خشک و گرم شدن و تشکیل ذرات بلوری
سرامیک را کاهش میدهد.
فلدسپار: در کاهش دادن دمای پخت و تشکیل توده شیشهاى و چسباننده
ذرات بلوری سرامیک مؤثر است..
فناوریهای
دیگری نظیر نساجی، کشاورزی ، متالوژی، استفاده از آتش
، ریاضیات ، نجوم ،
پیش بینی آب و هوا ، کشتی رانی ، ایرو دینامیک، مکانیک (اعم از
گوه و چرخ و سطح شیبدار) نیز سرگذشتی مشابه فناوری سرامیک داشته اند. این واژه
از
واژه های یونانی گرفته شده است.
انقلاب صنعتی با استفاده از کوره های صنعتی و موتورهای بخار صورت
گرفت. مواد سرامیکی به عنوان عایق
حرارتی در ساخت انواع کوره ها و موتورها ضروری
است. پشم سنگ اولین مثال از الیاف سرامیکی مورد استفاده به عنوان عایق است.
مواد
اولیه برای بیشتر این محصولات از معادن استخراج می شود و برای فرایندهای حرارتی
نیاز است که این مواد در روند خرد کردن
و شستشو و الک و مخلوط کردن، طبق روشهای
مربوط، به مواد کاربردی تبديل می شود. معمولاً این مواد - که در طبیعت یافت می
شود
-
خالص نیست.
سرامیکهای ویژه:
مقرههای برق؛ که عایقهای خوبی برای گرما و برق اند و در آنها از
Al2O3و
Zr2O3
استفاده میشود.
سرامیکهای مغناطیسی:
در این نوع سرامیک، از اکسیدهای آهن استفاده میشود. مهمترین
کاربرد آنها در تهیه عنصرهای حافظه در
رایانه است.
سرامیکهای شیشهاى:
وقتی شیشه معمولی پس از تهیه در دمای بالایی قرار گیرد، تعداد
درخور توجهی از ذرات بلور در آن تشکیل
و خاصیت شکنندگی آن کم میشود؛ و بر خلاف
شیشههای معمولی دیگر، ایجاد یا پیدایش شکاف کوچک در آنها ساری نیست، یعنی این
شکافها خودبخود پیشرفت نمیکند. از این نوع سرامیک برای تهیه ظروف آشپزخانه یا
ظروفی که برای حرارت دادن لازم باشد استفاده میشود و آن را باصطلاح «پیروسرام»
مینامند.
مواد دی الکتریک در فناوریهای الکتریکی و الکترونیکی که در قرن
حاضر مورد توجه قرار گرفته است اهمیّت
دارد. ساخت این عایقهای الکتریکی از جنس
سرامیک را طراحان وسیله های الکتریکی و الکترونیکی مطرح کرده اند.
در شرایط ولتاژ و بسامد بالا، تقاضا برای استفاده از دی الکتریک
های سرامیکی بیشتر شده است. افزون بر این ویژگیهاي جدید در
مورد خواص مغناطیسی و نوری، سرامیک به عنوان قسمتی از
انقلاب فناوری الکترونیکی و الکتریکی نوری توسعه یافته
و دسته های جدیدی از مواد سرامیکی برای تأمین این نیازها مطرح شده است. این
دسته از مواد خواص متنوعی از خودشان نشان می دهند که به
کاربردهای جدید می انجامد.
ابررساناهای دمای بالا از جمله این مواد جدید است
http://teletext.irib.ir