چگونه صنعت سراميك
ايران مي تواند يك ميليارد دلار صادرات داشته باشد
دكتر نعمتي، عضو هيأت علمي دانشگاه
صنعتي شريف معتقد است: صنعت سراميك ايران در بخش سراميكهاي
متعارف (مانند كاشي، نسوز، شيشه و سيمان) گسترش كمي خوبي يافته
است ولي از نظر توسعة كيفي بايستي اقداماتي را صورت داد. وي
صادرات يك ميليارد دلاري از اين صنعت را بهعنوان هدف نهايي
اعلام ميكند. در زير ديدگاه مختصر و مفيد ايشان نقل ميگردد:
سابقة صنعت سراميك در ايران به از قبل
انقلاب برميگردد كه كارخانههايي نظير مقرهسازي ساوه، نسوز
اصفهان و چند كارخانه ديگر در اين زمينه فعال بودند. بعد از انقلاب
و خصوصاً طي برنامههاي اول و دوم توسعه، پيشرفت زيادي در اين
زمينه دركشور بهوجود آمد. با بازگشايي دانشگاهها و راهاندازي
رشته سراميك در كشور نيروي متخصص اين رشته نيز تامين شد و راه
توسعه هر چه بيشتر اين صنعت در كشور فراهم گرديد.
كشور ما در اين حوزه خوب شروع كرد و به پيشرفتهاي زيادي دست يافت.
البته بايد اين راه را ادامه دهيم، زيرا اين صنعت كاربر بوده و
كشور ما بخاطر نيروي كار زياد و مشكل بيكاري موجود، ميتواند با
توسعه اين صنعت بر اين مشكل فائق آيد. در حال حاضر ما حدود 100
ميليون دلار صادرات در اين صنعت داريم كه ميتوانيم با يك
برنامهريزي دقيق اين مقدار را به يك ميليارد دلار برسانيم كه خود
زمينه خوبي براي رشد اقتصادي فراهم مينمايد.
براي دستيابي به اين اهداف با يك برنامه اصولي بايد حركت كرد و
اولويتهاي آنرا به خوبي شناخت تا بتوان به اين اهداف دست يافت.
اولويتهايي كه ميتوان در حال حاضر براي اين صنعت متصور شد، يكي
تاكيد بر كيفيت محصولات توليدي است و ديگري تامين مواد اوليه مرغوب
در داخل براي رشد هر چه بيشتر اين صنعت در كشور.
1- بهبود كيفيت
خوشبختانه در صنعت سراميك، در 10 سال اخير كارخانجات زيادي احداث
شده است كه راه را براي تمركز بر روي كيفيت محصولات باز كرده است.
اين كار احتياج به فرصت و حمايت دارد و دولت بايد در اين زمينه به
حمايت از اين صنايع بپردازد. به اين ترتيب كه ابتدا به تدوين
استاندارد در حد استانداردهاي جهاني در زمينه توليدات اين صنعت
بپردازد و سپس با حمايتهاي مالي و مالياتي كه صورت ميدهد به اين
صنايع كمك كند تا بتوانند از تكنولوژيهاي جديدتر استفاده كنند و
با ايجاد واحدهاي تحقيق و توسعه در كنار واحد توليدي خود در جهت
بومي كردن تكنولوژي وارداتي و بهبود كيفيت محصولات تلاش كنند.
در حال حاضر در كشور ما رعايت استاندارد محصولات غير الزامي است كه
اگر توسط واحد توليدي اجرا شود مورد تشويق وزارتخانة صنايع و معادن
قرار ميگيرد. در حاليكه ديگر وقت آن رسيده است استاندارد كردن
محصولات اجباري شود تا محصولات توليدي توان رقابت با محصولات خارجي
را داشته و بتوانند بازار خود را گسترش دهند.
2- تأمين مواد اوليه
مرغوب
كشور ما از نظر منابع زيرزميني يكي از
غنيترين كشورها است. در زمينه مواد اوليه صنعت سراميك نيز منابع
خوبي در كشور وجود دارد. يكي از مشكلاتي كه در اين بخش وجود دارد
كم بودن درجة خلوص اين مواد ميباشد كه با فراوري آنها ميتوان
محصولات مرغوبي را براي استفاده در كارخانجات مختلف توليد نمود.
توليد اين مواد در داخل كشور در اوايل انقلاب شايد توجيه اقتصادي
نداشت، اما امروز به علت افزايش نسبتاً خوب مراكز صنعتي در اين
شاخه، بازار خوبي در داخل كشور براي اين مواد به وجود آمده است.
ضمن اينكه با ايجاد اين صنايع بازار كار بومي نيز در مناطق مختلف
كشور ميتوان ايجاد كرد.
در حال حاضر به طور متوسط در تمام شاخههاي اين صنعت اعم از كاشي،
شيشه، نسوز و سيمان 20 تا 25 درصد نياز مواد اوليه از خارج كشور
تامين ميشود كه تناژ بالايي را به خود اختصاص ميدهد. البته
واحدهاي توليدي در اين زمينه وجود دارند اما بايد كيفيت را بالا
ببرند تا محصولات توليدي هم براي مصرف داخل مناسب باشند هم توان
رقابت در بازار جهاني را داشته باشند.
در حال حاضر خاك چيني به وفور وارد كشور ميشود در حاليكه توليد
داخلي نيز در اين زمينه وجود دارد كه به علت نداشتن كيفيت مناسب،
مصرف كننده مجبور است از مواد اوليه خارجي نيز استفاده نمايد. بعضي
از اين مواد نيز توسط چندين صنعت و شركت مصرف ميشوند، مثلاً اكسيد
منيزيم ماده اوليه براي صنايع نسوز، المنتسازي و كاغذسازي است و
منابع خوبي نيز در كشور وجود دارد ولي با كيفيت مناسب توليد
نميشوند. اين در حالي است كه بعضي از كشورها نظير ژاپن با وجود
نداشتن منابع زير زميني، با استفاده از آب دريا اكسيد منيزيم توليد
و صادر مينمايند.
متاسفانه گاهي اوقات ما شاهد اقدامات نادرست نيز در اين زمينه
ميباشيم. به اين ترتيب كه بعضي از معادن را استخراج كرده و خاك
خام را با قيمت بسيار كم صادر مينمايند و همين خاك در خارج از
كشور فراوريشده و با قيمت بالاتر وارد كشور ميشود. در اين زمينه
دولت بايد علاوه بر جلوگيري از اين قبيل اقدامات با ايجاد بستر
مناسب براي بخش خصوصي در جهت سرمايه گذاري در اين صنعت، اقدامات
حمايتي نيز در اين زمينه انجام دهد.
دانش فني مورد نياز نيز با توجه به نيروهاي متخصصي كه در داخل كشور
وجود دارد قابل دستيابي است. حتي در صورت نبودن دانش فني ميتوان
آنرا با خريدهاي حساب شده، اصولي و علمي جبران كرد.
در نهايت توجه به اولويتهاي اين صنعت و برنامهريزي منسجم و عملي
در اين زمينه ميتواند ما را به اهداف بزرگي مثل صادرات يك ميليارد
دلار توليدات اين صنعت در سال برساند.
http://material.itan.ir?id=267 |
