گفت و گو با عالیه مشایخی، سفالگر

خانه سفالگر از سفال هایش خالی است

کارگاه کوچک سفالگری در زیرزمین یک منزل قدیمی در شهر قم قرار دارد. جایی که از هرگوشه اش بوی خاک و گل به مشام می رسد. در این کارگاه کوچک و بزرگ سفالی دیده می شود. سرویس های بچه گانه با لعاب های خوشرنگ سبز و آبی و کوزه های رنگارنگ در ابعاد مختلف بیش از سایر ظروف به چشم می آیند. " عالیه مشایخی " مدیر این کارگاه پشت چرخ سفالگری کوچکش نشسته و بی توجه به سر و صدای شاگردانش از گل و خاک، ظرفی سفالین می سازد. چند دقیقه ای پشت سرش منتظر می مانم تا گفت و گویم را با او آغاز کنم، اما او بی توجه به همهمه و رفت و آمدهای دور و برش همچنان به کار ادامه می دهد. شاگردانش توضیح می دهند که وقتی به کار مشغول است کم تر توجهی به اطرافش دارد.

عالیه 31 ساله، 9 سال است که مربی و سازنده ظروف سفالی است. با لبخندی بر لب در حالی که دست هایش با پیچ و خم چرخ سفالگری می چرخد می گوید: " پنج سالی است که کارگاهم را تاسیس کرده و محصولاتم را روانه بازار مصرف می کنم."

او آهی می کشد و از شروع کارش تعریف می کند: " مادرم مدام به من می گفت چرا تو برخلاف دخترهای دیگر هنری نداری، به همین خاطر در کلاس های صنایع دستی ازجمله سفالگری شرکت کردم، اما خیلی زود متوجه شدم که عاشق سفالگری ام. این هنر را خیلی سریع تر ازهم دوره ای هایم می آموختم. با کشف استعداد پشتکارم هم بیش تر شد و خیلی زود به این حرفه مسلط شدم "

او پس از مدت کوتاهی تلاش کرد تا هنرش را به شاگردانش نیز انتقال دهد.

بیش تر شاگردانش که دور و برش را گرفته و مشتاقانه فنون کار را می آموزند، زن هستند. زنانی که با علاقه و عشق شان این هنر را انتخاب کرده اند. عالیه هم تاکید می کند که بیش تر زنان مشتاق فرا گرفتن این حرفه هستند. هرچند او گاهی شاگردان مرد هم داشته است: " مردان بیش تر به عنوان سرگرمی و تفریح به این کار می نگرند و نه هنری جدی. خیلی ها هم از این که زنی به آن ها آموزش دهد احساس نگرانی می کنند. یک بار آقایی به کارگاهم آمد، اما وقتی متوجه شد که من مربی هستم خیلی زود کارگاهم را ترک کرد چون معتقد بود یک زن قادر نیست مربی خوبی برای این هنر باشد و به قوای جسمانی بیش تری برای انجام کار نیاز است. "

او بعد از گذشت چند سال به این نتیجه رسید که کارگاهی را احداث و به جز آموزش، محصولات سفالینش را به بازار مصرف عرضه کند. مشکلات برای این کار به ویژه دریافت وام بسیار بود، اما او بر همه این مشکلات فائق آمد و کارگاه سفالگری اش را در زیرزمینی اجاره ای احداث کرد. مدتی اندک پس از تاسیس کارگاه محصولاتش زبانزد بازار شهرهای قم و اراک شد. تولید سرویس های سفالین کودکانه و سرویس های چایخوری از عمده تولیدات این زن کارآفرین است. او مشکلات اقتصادی و عدم حمایت از زنان کارآفرین را مشکل اصلی اش عنوان می کند: " هر روز کارم را از صبح خیلی زود شروع می کنم و تا پاسی از شب ادامه می دهم، اما از آن جا که قیمت فروش ظروف سفالین اندک است، سود چندانی نصیبم نمی شود و همیشه دغدغه اقتصادی دارم."